Ποιοι γιορτάζουν σήμερα 25/4/26

Σήμερα τιμάται η μνήμη του του Μάρκου Αποστολου και Ευαγγελιστή, του Μακεδόνιου Β΄ Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, των οκτώ ανωνύμων οσιομαρτύρων αναχωρητών και οσίου Σιλβέστρου της Ομπνόρα.

Γιορτάζουν:

Μάρκος
Μάρκος Απόστολος και Ευαγγελιστής

Γνωστός και ως Ιωάννης Μάρκος, είναι ο συγγραφέας του αρχαιότερου Ευαγγελίου και ιδρυτής της Εκκλησίας της Αλεξάνδρειας. Γεννήθηκε γύρω στο 20, ήταν μέλος της φυλής του Λευί και ανιψιός ή εξάδελφος του απ. Βαρνάβα. Υπήρξε στενός συνεργάτης του απ. Πέτρου, ο οποίος τον αποκαλούσε «υιό» του, καθώς και του απ. Παύλου, τον οποίο συνόδευσε στην πρώτη του ιεραποστολική περιοδεία. Το Ευαγγέλιο το έγραψε στη Ρώμη τη δεκαετία του 60, βασιζόμενος κυρίως στις προφορικές διηγήσεις του απ. Πέτρου.

Κήρυξε τον χριστιανισμό στην Αφρική, ίδρυσε την Εκκλησία της Αλεξάνδρειας, της οποίας υπήρξε ο πρώτος επίσκοπος και, σύμφωνα με την παράδοση, μαρτύρησε στην ίδια πόλη το 68, όταν φανατικοί ειδωλολάτρες τον έδεσαν με σχοινιά και τον έσυραν στους δρόμους της πόλης μέχρι θανάτου. Το 828 Βενετοί έμποροι έκλεψαν τα λείψανά του από την Αλεξάνδρεια και τα μετέφεραν στη Βενετία, όπου φυλάσσονται μέχρι σήμερα στην ομώνυμη Βασιλική. Στην εκκλησιαστική εικονογραφία, ο Μάρκος συμβολίζεται με φτερωτό λιοντάρι, το οποίο παραπέμπει στο κήρυγμα του Ιωάννη του Βαπτιστή στην έρημο, με το οποίο αρχίζει το Ευαγγέλιό του («φωνή βοώντος εν τη ερήμω») και το οποίο προσομοιάζεται με βρυχηθμό λιονταριού για την ένταση των λεγομένων του.

Μακεδόνιος Β΄ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως
Πατριάρχης από το 495 έως το 511, υπήρξε ένας από τους πιο σταθερούς υπερασπιστές των αποφάσεων της Δ΄ Οικ. Συνόδου της Χαλκηδόνας κατά του μονοφυσιτισμού, σε μια εποχή έντονων αιρετικών διενέξεων. Πριν από την εκλογή του υπηρέτησε ως σκευοφύλακας του ναού της Αγίας Σοφίας και ήταν ανιψιός του Πατριάρχη Γενναδίου Α΄. Εξελέγη στον θρόνο με την υποστήριξη του αυτοκράτορα Αναστασίου Α΄, αφού πρώτα υπέγραψε μια ομολογία πίστης που αποδεχόταν τις αποφάσεις της Χαλκηδόνας. Αργότερα, ωστόσο, ο αυτοκράτορας, υπό την επιρροή των μονοφυσιτών, άρχισε να πιέζει τον Μακεδόνιο να αποκηρύξει τη Σύνοδο της Χαλκηδόνας, κάτι που ο Μακεδόνιος αρνήθηκε σθεναρά, δηλώνοντας ότι καμία αλλαγή στην πίστη δεν μπορεί να γίνει χωρίς τη σύγκληση Οικουμενικής Συνόδου υπό την προεδρία του Πάπα Ρώμης.

Οι αντίπαλοί του, μην μπορώντας να τον λυγίσουν θεολογικά, τον κατηγόρησαν ψευδώς για ανήθικη ζωή και νόθευση των Γραφών, με αποτέλεσμα, το 511, ο αυτοκράτορας να τον καθαιρέσει και τον εξορίσει στα Ευχάιτα του Πόντου και αργότερα στην Κασταμονή της Παφλαγονίας. Παρά τις κακουχίες και τις απόπειρες κατά της ζωής του, ο Μακεδόνιος υπέμεινε τα πάντα με προσευχή. Εκοιμήθη ειρηνικά το 516 στα Γάγγρα, πρωτεύουσα της Παφλαγονίας.

Ενδιαφέρον θεολογικό παρουσιάζει η σύγκρουσή του με τον αυτοκράτορα Αναστάσιο γύρω από τον Τρισάγιο Υμνο, η οποία αποτελεί ένα από τα πιο ταραγμένα επεισόδια της βυζαντινής ιστορίας, όπου μια μικρή φράση παραλίγο να προκαλέσει την πτώση ενός αυτοκράτορα. Ο ύμνος αυτός (Αγιος ο Θεός, Αγιος Ισχυρός, Αγιος Αθάνατος, ελέησον ημάς) απευθύνεται στην Αγία Τριάδα. Οι μονοφυσίτες όμως, με ηγέτη τον Πέτρο τον Γναφέα, πρόσθεσαν τη φράση: «ο σταυρωθεὶς δι’ ημάς». Για τους ορθοδόξους, η προσθήκη αυτή σήμαινε ότι στη σταυρική θυσία «έπαθε» ολόκληρη η Αγία Τριάδα (Θεοπασχητισμός), κάτι που είναι δογματικά λάθος, καθώς μόνο ο Υιός σαρκώθηκε και έπαθε κατά την ανθρώπινη φύση Του. Ο Αναστάσιος, που έκλινε προς τον μονοφυσιτισμό, διέταξε να ψάλλεται ο ύμνος με την προσθήκη αυτή στους ναούς της Κωνσταντινούπολης, αλλά ο Μακεδόνιος αρνήθηκε κατηγορηματικά να το επιτρέψει. Οταν το 512 οι απεσταλμένοι του αυτοκράτορα προσπάθησαν να επιβάλουν την προσθήκη κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, ξέσπασε λαϊκή εξέγερση, έκαψαν σπίτια αξιωματούχων και λίγο έλειψε να ανατρέψουν τον Αναστάσιο, ο οποίος αναγκάστηκε να εμφανιστεί στον Ιππόδρομο χωρίς το στέμμα του ζητώντας συγχώρηση από τον λαό.