Ομιλία ΥΕΘΑ Νίκου Δένδια στη Διαρκή Επιτροπή Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής επί του Σ/Ν του ΥΠΕΘΑ για τον «Χάρτη Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή»

Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, συμμετείχε σήμερα, Τετάρτη 7 Ιανουαρίου 2026, στη συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, με θέμα ημερήσιας διάταξης: Συνέχιση της επεξεργασίας και εξέτασης του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας «Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή (Σταδιοδρομία και εξέλιξη Αξιωματικών, Υπαξιωματικών και Επαγγελματιών Οπλιτών των Ενόπλων Δυνάμεων, μισθολογικές ρυθμίσεις για το στρατιωτικό προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων, αναδιοργάνωση ακαδημαϊκής εκπαίδευσης των Ενόπλων Δυνάμεων, στρατολογία των Ελλήνων, εθελοντική στράτευση γυναικών και άλλες διατάξεις).

Στη συνεδρίαση παρέστησαν, επίσης, ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας Θανάσης Δαβάκης και οι Αρχηγοί των Γενικών Επιτελείων των Ενόπλων Δυνάμεων.

Το ως άνω σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας έγινε δεκτό, από τη Διαρκή Επιτροπή Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, επί της αρχής, επί των άρθρων και στο σύνολό του, κατά πλειοψηφία.

O Υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε κατά την ομιλία του στη συνεδρίαση:

«Κύριε Πρόεδρε, αγαπητές κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, κύριε Υφυπουργέ, κύριοι Αρχηγοί, κύριε Αρχηγέ ΓΕΕΘΑ, κύριοι Αρχηγοί, να εκφράσω τις ευχές μου για την καινούρια χρονιά.

Νομίζω εδώ αξίζει μια ειδική διπλή αναφορά στον επιμελή εισηγητή μας, τον κύριο Γιάννη Οικονόμου. Αφενός μεν για τη γιορτή του σήμερα, για την οποία του ευχόμαστε όλοι, αφετέρου δε, για τον εξαιρετικό τρόπο που έχει επιτελέσει το καθήκον της εισήγησης σε ένα νομοθέτημα για το οποίο οτιδήποτε μπορεί να πει κανείς, αλλά σύντομο δεν είναι. Είναι ένα νομοθέτημα πάρα πολύ μεγάλο, ενός ειδικού αντικειμένου. Ίσως από όλους μας εδώ, μόνο ο Ναύαρχος, ο κος Αποστολάκης, έχει γνώση. Αναφέρομαι στους Κοινοβουλευτικούς.

Επί της ουσίας για τους υπόλοιπους, πολλούς από εμάς, είναι βέβαιο ότι δεν εμπίπτει στο άμεσο γνωστικό μας αντικείμενο, άρα ο εισηγητής μας χρειάστηκε να κάνει μια τεράστια προσπάθεια για να μπορέσει να διατυπώσει με τόση επάρκεια και με τόσο επεξηγηματικό και καθαρό λόγο τη θέση της Κυβέρνησης για το συγκεκριμένο νομοθέτημα.

Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω για το «ήρεμο» του κλίματος. Δεν είμαι και εγώ αφελής, είμαι εκλεγμένος Βουλευτής, πλέον άνω των 21 ετών. Καταλαβαίνω ότι όταν μία Κυβέρνηση νομοθετεί κάτι τόσο σημαντικό στον τελευταίο στην πραγματικότητα χρόνο της θητείας της – εντάξει υπάρχει και το ’27 αλλά μπαίνουμε πια σε μια περίοδο στην οποία ο καθένας κάνει εκλογικές εκτιμήσεις, αποτιμήσεις και σκέψεις – καταλαβαίνω ότι αυτό δημιουργεί αντιδράσεις.

Θα ήθελα όμως να ξεκινήσω από αυτό. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, και αναφέρθηκε ο κος Κεδίκογλου, και ειλικρινά τον ευγνωμονώ για την αναφορά του, οφείλω να πω ότι δεν είναι σύνηθες αυτό να γίνεται από Βουλευτή της Αντιπολίτευσης. Και η Κυβέρνηση θα μπορούσε να επιλέξει και η πολιτική ηγεσία τη σιγή. Δεν μου επέβαλε κανείς, δεν μας επέβαλε κανείς να προσπαθήσουμε να λύσουμε το ζήτημα. Δεν ήρθε από Θεού η εντολή.

Επιλέξαμε τη στιγμή που έχουμε ζήτημα, αν θέλετε, και εμείς να διεκδικήσουμε αύξηση των ποσοστών μας, να νομοθετήσουμε δυσαρεστώντας πιθανόν μια συγκεκριμένη ομάδα, όχι αριθμητικά ασήμαντη, και η οποία θεωρητικά, διότι κανείς δεν μπορεί να ξέρει τι ψηφίζει κανείς, έχει σημεία αναφοράς στον ευρύτερο ιδεολογικό χώρο της Νέας Δημοκρατίας; Γιατί το κάναμε αυτό; Είμαστε πολιτικά αυτοκτονικοί; Είμαστε ανεύθυνοι; Είμαστε ανόητοι; Είμαστε υπεράνω της ανάγκης της πολιτικής επιβίωσης;

Η πραγματικότητα είναι μία και μόνη, ότι πλέον – και ελέχθη και εδώ ευχαριστώ τον Ναύαρχο τον κ. Αποστολάκη – επί λέξει ότι δεν μπορεί να συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, ανεξαρτήτως ποιον θα δυσαρεστήσουμε, ανεξαρτήτως τι θα σημάνει αυτό για το πολιτικό μέλλον του ομιλούντος, ανεξαρτήτως τι σημαίνει αυτό για την Παράταξη.

Διότι πιο σημαντικό και ξέρω ότι το μετερχόμεθα πολλές φορές ως επιχείρημα, αλλά για να είμαστε ειλικρινείς μεταξύ μας σπάνια ισχύει, είναι το συμφέρον της χώρας.

Κι εδώ δε μιλάμε για ένα οικονομικό συμφέρον ή για ένα συμφέρον το οποίο μπορεί μια μεταγενέστερη Κυβέρνηση με μια διορθωτική κίνηση να επαναφέρει, εδώ μιλάμε για την ίδια την ύπαρξή της.

Τη στιγμή πλέον και ουδείς εξ ημών το αμφισβήτησε, που οι όροι του διεθνούς δικαίου δεν αποτελούν τον κανόνα λειτουργίας των κρατών «ως έδει», είναι δυνατόν η Πατρίδα μας να μην κάνει το βέλτιστο και το απαραίτητο που μπορεί, για να φτάσουν οι Ένοπλες Δυνάμεις στο σημείο που πρέπει να είναι τον 21ο αιώνα;

Άρα λοιπόν εδώ το ερώτημα καθ΄ ημάς, την κυβερνητική πλειοψηφία, είναι ένα και απλό. Ή εμείς κάνουμε πλήρως λανθασμένη ανάγνωση της κατάστασης, τα πράγματα είναι καλά και κατά συνέπεια ουδείς λόγος νομοθεσίας υπάρχει κι εμείς είμαστε αυτοκτονικοί τύποι, οι οποίοι έχουμε αποφασίσει να συγκρουστούμε με ένα κομμάτι εκλογικού σώματος. Ή η κατάσταση -όπως ο Ναύαρχος είπε- είναι τόσο κακή που δεν μπορεί να συνεχιστεί, βεβαίως με ευθύνες του πολιτικού συστήματος και βεβαίως και με ευθύνες και δικές μας, δεν βγάλαμε τη Νέα Δημοκρατία έξω από την εξίσωση των ευθυνών. Έχουν ευθύνες όλα τα κόμματα που κυβέρνησαν μέχρι σήμερα, έχουν αν θέλετε μεγάλες ευθύνες, εξηγήσιμες σε ένα βαθμό για το διάστημα της κρίσης, αλλά έχουν μεγάλες ευθύνες.

Υπήρξε μια άλλη αντίληψη εδώ, ότι η ανεστραμμένη πυραμίδα δεν υφίσταται, έγινε επίκληση ορισμένων μονάδων της Αεροπορίας. Κύριοι συνάδελφοι, ισχύει η ίδια απάντηση. Είμαστε, θεωρείτε, αυτοκτονικοί; Προσπαθούμε να δυσαρεστήσουμε Έλληνες πολίτες, για πρόβλημα το οποίο δεν υφίσταται; Προσπαθούμε να διορθώσουμε ανύπαρκτο ζήτημα, δημιουργώντας για τη Νέα Δημοκρατία και την κυβέρνηση πολιτικό κόστος, την ώρα που έχει και άλλα πολλά μέτωπα ανοιχτά; Για να καταλάβω, δηλαδή, τι μας λέτε;

Μου λέτε δηλαδή ότι η αναλογία 1 προς 0,8, η μοναδική σε στρατό του ΝΑΤΟ, δεν ισχύει; Εάν μου λέτε αυτό το πράγμα, τότε πάλι ξαναλέω, ας καταλήξουμε ότι η Κυβέρνηση πάσχει από αυτοκτονικό σύνδρομο, αλλά ξέρετε πολύ καλά ότι αυτό δε συμβαίνει.

Έρχομαι, εάν θέλετε, λίγο στα επιμέρους, τα οποία συζητήσαμε, οφείλω να πω σε ένα κλίμα όμως διαλόγου και προσήνειας όλων προς όλους και σε αυτό θα μου επιτρέψετε να σας απευθυνθώ εδώ και όχι στην Ολομέλεια. σε μερικά πράγματα που εξ ανάγκης η διατύπωση μιας άποψης αποκτά αν όχι άλλη οξύτητα, τουλάχιστον ένα άλλο βάρος που εγώ δεν θα το ήθελα.

Έρχομαι με τη σειρά των επιχειρημάτων. Κύριε Γιαννούλη, μου προσκομίσατε μια επιστολή. Είχαμε το χρόνο να τη δούμε, είναι λάθος τελείως σε ό,τι λέει. Θα σας απαντήσω με δική μου επιστολή. Θα την υπογράψω ακριβώς για τη βαρύτητα αυτού που σας λέω, δεν θα την καταθέσω στην Ολομέλεια γιατί εγώ δεν θέλω να εκθέσω εσάς. Εσείς ορθώς ήρθατε και είπατε ότι «με συγχωρείτε, μου λέει ένας Έλληνας πολίτης δέκα πράγματα και αυτό το οποίο κάνει στη ζωή του είναι σημαντικό, άρα γιατί δεν το προστατεύετε;». Αυτό μου είπατε. Δεν βεβαιώσατε την αλήθεια των γραφομένων. Με αυτή την έννοια λοιπόν, εγώ μπορώ να απαντήσω σε αυτήν την επιστολή που μου φέρατε, αλλά νομίζω ότι το λάθος που κάνει – θα σας επιτρέψει να απαντήσετε και σε άλλα ερωτήματα που θέτετε- απλώς το λέω εδώ για να μην σας απαντήσω στην Ολομέλεια καταθέτοντας και χρησιμοποιώντας ξέρετε, αυτούς τους τόνους που κάνουμε θεατρικά, «καταθέτουμε» κ.λπ., δεν έχει έννοια. Εδώ προσπαθούμε να λύσουμε ένα θέμα.

Όπως επίσης επανέρχομαι και λέω ότι δεν διεκδικώ το προνόμιο της απόλυτης αλήθειας, δεν τον διεκδικώ, για τον Θεό. Κάνουμε λάθη σε όλα τα πράγματα. Εδώ εάν αυτό ήταν λοιπόν λάθος, έρχομαι σε κάτι άλλο που είπε ο κύριος Κατρίνης, πριν και το είπε και ο κύριος Κεδίκογλου, για το οποίο θα μου επιτρέψετε να έχω και μια προσωπική ευαισθησία. Το θέμα του αυτισμού.

Έχω την αίσθηση ότι έτσι όπως είναι διατυπωμένο το νομοθέτημα, το παιδί το οποίο πάσχει από αυτισμό – πλέον αν δείτε και η έννοια του αυτισμού δεν είναι ένα πράγμα πια, υπάρχει ένα άρθρο και στον Economist, καλύπτει ένα τεράστιο φάσμα πλέον με πράγματα τα οποία εδώ και κάποια χρόνια δεν ήταν γνωστά καν και δεν κατηγοριοποιούντο ως οποιασδήποτε μορφής «ιδιαιτερότητες». Αυτό λοιπόν διαπιστώνεται πλέον, έχουμε στη χώρα εξαιρετικές διαπιστωτικές ικανότητες, γίνεται Ι5 το συγκεκριμένο παιδί και δεν υπηρετεί καθόλου, από την αρχή.

Κύριε Κατρίνη, να συμφωνήσουμε το εξής. Μέχρι αύριο, θα το έχουμε ρυθμίσει. Δηλαδή, θα κοιτάξουμε να δούμε τη ρύθμιση και θα συμφωνήσουμε στην Ολομέλεια όλοι μαζί με έναν τρόπο με τον οποίο αυτό πρέπει να αντιμετωπιστεί. Προς Θεού, δεν έχει κανένα λόγο, ούτε προσπαθούμε να βασανίσουμε παιδιά αυτά, τα οποία μάλιστα έχουν και ειδικά ταλέντα πέραν των ιδιαιτεροτήτων τους. Άρα θα το δούμε αυτό.

Υπήρξε μία άλλη τοποθέτηση περί μεγάλου νομοθετήματος. Συγχωρείστε με. Πράγματι, το νομοθέτημα είναι πολύ μεγάλο. Συμφωνώ μαζί σας. Eίναι μεγάλο να το διαβάσεις, φανταστείτε πόσο μεγάλο είναι να το γράφεις. Αλλά, υπάρχει μια αντίφαση στα επιχειρήματα της Αντιπολίτευσης γενικά.

Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει φέρει με αυτό τέσσερα νομοθετήματα. Δεν είναι η συνήθης πρακτική. Συνήθως το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας δεν φέρνει νομοθετήματα . Και αν βάλετε και τη Δομή Δυνάμεων και το Εξοπλιστικό, πάμε στα έξι, πολύ βασικά. Συνήθως η κατηγορία της Αντιπολίτευσης και υπάρχουν, δείτε το στα Πρακτικά, τοποθετήσεις απευθυνόμενες σε εμένα, είναι ότι δεν έχουμε ολιστική προσέγγιση των πραγμάτων. Ότι κάνουμε τα πράγματα αποσπασματικά, χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη κλπ., τώρα φέρνουμε το σύνολο στην πραγματικότητα της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας και μου λέτε, είναι μεγάλο. Τι θέλετε να κάνω; Ποια είναι η μέση οδός; Είναι ποσοτικό το πρόβλημα; Καταλαβαίνω ότι είναι επίπονο να το διαβάσει κανείς. Αλλά πρέπει να αντιμετωπίσουμε μια σειρά από θέματα και το επιβάλλουν οι καιροί. «Ου μενετοί». «Οι των πραγμάτων καιροί ού μένουσι την ημετέρα βραδύτητα».

Έρχομαι στο ζήτημα της αξιολόγησης αυτό που είπε ο Ναύαρχος, ο κος Αποστολάκης. Δεν υπήρξα εγώ αντικείμενο αξιολόγησης, Έφεδρος Δόκιμος ήμουνα και Έφεδρος Ανθυπολοχαγός για ένα μήνα. Δεν το υπέστην.

Αλλά δεν μπορώ να πιστέψω ότι ένας Αξιωματικός δεν αντέχει το βάρος να είναι δυσάρεστος στον υφιστάμενό του όταν πρέπει να είναι δυσάρεστος.

Με την ίδια λογική, δεν μπορεί να του επιβάλει ποινή. Εμένα ο Διοικητής μου στο Τάγμα μου είχε ρίξει 20 ημέρες φυλακή, γιατί είχα κάνει μία αναφορά εν πάση περιπτώσει. Έκανα αναφορά κατά ενός Ανθυπολοχαγού ότι δεν φρόντιζε να θερμαίνονται οι στρατιώτες. Αλλά, εν πάση περιπτώσει, λέω ότι είναι στοιχείο της διοίκησης και υποχρέωση του διοικούντος είναι να αξιολογήσει και να γίνει δυσάρεστος. Όπως και ο Υπουργός γίνεται δυσάρεστος και ο Υφυπουργός γίνεται δυσάρεστος και οι Αρχηγοί γίνονται δυσάρεστοι. Τι να κάνουμε; Όποιος δεν θέλει να είναι δυσάρεστος, θέλει να είναι μόνο ευχάριστος, δεν αναλαμβάνει καθήκοντα διοίκησης. Ποιος δεν επιθυμεί να είναι αγαπητός σε όλους;

Είναι σημαντικό το θέμα της αντισυνταγματικότητας. Κοιτάξτε, το μελετήσαμε δεν σας το κρύβω. Ο κύριος Αλιβιζάτος είναι Καθηγητής με τον οποίον εγώ συνδέομαι και προσωπικά και φιλικά και εκτιμώ και την κρίση του και τις απόψεις του. Το μελετήσαμε το θέμα. Τολμώ να πω ότι με θέμα δημοσίου συμφέροντος, με είκοσι χρόνια περίοδο αναπροσαρμογής και με τις διατάξεις που έχει το νομοσχέδιο μέσα για τη δυνατότητα των Υπαξιωματικών να γίνουν Αξιωματικοί, εγώ εύχομαι «καλή τύχη» σε όποιον πάει στα δικαστήρια για να πετύχει την αντισυνταγματικότητα. Δεν μπορώ να προβλέψω τη δικαστική κρίση, διότι αυτό θα ήταν και ασέβεια προς τη Δικαιοσύνη, αλλά πραγματικά εύχομαι «καλή τύχη». Θα είναι ενδιαφέρον ό,τι και αν γίνει.

Όσον αφορά τώρα τα υπόλοιπα θέματα, τα οποία τέθηκαν. Έγινε ένας αρνητικός σχολιασμός για το θέμα των Εφέδρων Αξιωματικών, στους οποίους δίδεται βαθμός, με την υπογραφή τη δική μου. Ξέρετε ότι οι περιπτώσεις αυτές είναι περιπτώσεις δωρητών στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.

Ξέρετε ότι έχω προσπαθήσει, και εγώ και ο κύριος Υφυπουργός και οφείλω να πω και οι Αρχηγοί, να αναπτύξουμε όσο μπορούμε τον θεσμό της δωρεάς και έχουμε καταφέρει αυτή τη στιγμή -αν κάνω καλές προσθέσεις- οι δωρεές προς το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας να υπερβαίνουν τα 60 εκατομμύρια.

Έτσι φτιάχνεται το κτίριο του Υπουργείου, το οποίο όπως όλοι ξέρετε επεδίωκε βραβείο «αρχιτεκτονικής αθλιότητας». Έτσι γίνονται μια σειρά από έργα, τα οποία είναι δύσκολο να καλυφθούν από τον προϋπολογισμό, εν μέρει λόγω ελλείψεων χρημάτων, εν μέρει λόγω του μεγάλου χρόνου των διαγωνιστικών διαδικασιών.

Θεωρώ ότι η χορηγία στις Ένοπλες Δυνάμεις είναι τιμητικό για τους Έλληνες. Θυμίζω ότι το σύνολό του Αθηναϊκού Στόλου δημιουργήθηκε από το θεσμό της χορηγίας. Νομίζω ότι καλό είναι να επαινούμε τους ανθρώπους αυτούς, οι οποίοι το πλεόνασμά τους ή το υστέρημά τους, το δίνουν στις Ένοπλες Δυνάμεις. Και βεβαίως ελάχιστη ανταμοιβή και δημιουργία παραδείγματος είναι η απονομή ενός τιμητικού βαθμού, που τους φέρνει πιο κοντά στη στρατιωτική οικογένεια.

Το άλλο που ήθελα να σχολιάσω – έγινε αρνητικός σχολιασμός, γιατί οι προαγωγές των Αξιωματικών έχουν τον τύπο του Προεδρικού Διατάγματος και μάλιστα ελέχθη, ως αυτό να αποτελεί υπουργική εξουσία η οποία μάλιστα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ή εμπεριέχει ευνοιοκρατία.

Ο λόγος που γίνεται η περιγραφή του τύπου του Προεδρικού Διατάγματος είναι για το κύρος του Αξιωματικού, δεν είναι για την υπογραφή του Υπουργού. Ίσα-ίσα, θα ήταν ίσως πολύ πιο ταπεινωτικό να μην έχει τον τύπο του Προεδρικού Διατάγματος και θα μου επιτρέψετε να σας πω και υπό συνθήκες αυτό θα είχε και κάποια στοιχεία επικινδυνότητας.

Τώρα, εμείς κύριοι συνάδελφοι, σας είπα από την αρχή και θέλω να ευχαριστήσω και την κυρία Μπακογιάννη για την εξαιρετική τοποθέτησή της παρά το μικρό ελπίζω πρόβλημα υγείας το οποίο αντιμετωπίζει και θα την έχουμε σύντομα κοντά μας, δεν ισχυρίζεται κανείς ότι το νομοθέτημα είναι πέτρα, μάρμαρο και δεν μπορεί να αλλάξει κάτι.

Εμείς αύριο, με μερικούς συναδέλφους το συζητήσαμε και έξω από την αίθουσα, είπα μερικά πράγματα, έχουμε κάποιες πολύ συγκεκριμένες σκέψεις τις οποίες θα σας καταθέσουμε, ώστε να μετριαστεί η αγωνία όσων εκ του Σώματος των Υπαξιωματικών θα ήθελαν να γίνουν στη ζωή τους Αξιωματικοί.

Θα υπάρχει δηλαδή σαφής τρόπος, ελέχθη, με δυο συγκεκριμένες οδούς, και επίσης και συγκεκριμένη ποσοστιαία κατοχύρωση αυτού του δικαιώματος, ώστε να μην νιώσουν ότι η Πατρίδα τους αδικεί.

Αυτό όμως ξαναλέω, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δεν μπορεί να αλλοιώσει τη βασική ανάγκη να εξορθολογήσουμε κάτι το οποίο αυτή τη στιγμή ενέχει όχι μόνο στοιχεία παραλόγου, αυτό το καταλαβαίνει ο καθένας, αλλά στοιχεία κινδύνου για το μέλλον της χώρας.

Εγώ σας ευχαριστώ θερμά για τη συζήτηση. Δεν θέλω να καταχραστώ τον χρόνο σας περαιτέρω. Προσβλέπω και αύριο σε μια δημιουργική ανταλλαγή απόψεων. Θα δείτε τις αλλαγές τις οποίες θα κάνουμε.

Και πάλι και στην Ολομέλεια, είμαι πάντοτε στη διάθεση της Κοινοβουλευτικής Αντιπροσωπείας. Άλλωστε η Κοινοβουλευτική Αντιπροσωπεία είναι ο ανώτατος κριτής. Και βεβαίως υπάρχει ο διαχωρισμός των εξουσιών, αλλά ο διαχωρισμός δεν σημαίνει ότι οι τρεις εξουσίες είναι όμοιες. Προφανώς η νομοθετική εξουσία έχει την απόλυτη προτεραιότητα. Για να δούμε μήπως κάτι μας ξεφύγει την τελευταία στιγμή. Βεβαίως, πάντοτε η Κυβέρνηση έχει την πολιτική ευθύνη.

Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Ευχαριστώ πολύ, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι».